Eril ve Dişi Zamirlerin ve İşaret Kelimelerinin Hal Çekimleri

Rusça dil bilgisinin en önemli kurallarından biri, isimlerin girdiği 6 farklı hale (падеж) cümlede onlara eşlik eden aitlik zamirlerinin, işaret kelimelerinin ve soru sözcüklerinin de tamamen uyum sağlamak zorunda olmasıdır. Türkçede aitlik zamirleri (benim, senin vb.) isim hangi halde olursa olsun değişime uğramazken, Rusçada nitelenen kelimenin cinsiyetine ve haline göre tamamen bükülürler.

1. Aitlik Zamirlerinin Eril ve Dişi İsimlere Göre 6 Hal Çekimi

Aitlik zamirleri bükülürken, modifiye ettikleri ismin eril veya dişi olmasına göre iki farklı ek grubunu takip eder.

Hayati Gramer Notu: Üçüncü şahıs aitlik zamirleri olan Его (Onun - Eril), Ещё / Её (Onun - Dişi) ve Их (Onların), niteledikleri kelime hangi halde veya cinsiyette olursa olsun asla değişime uğramazlar ve her zaman sabit kalırlar.

Aitlik Zamirleri Çekim Tablosu (Мой / Моя Üzerinden Modelleme)

İsim Hali (Падеж)	Eril İsimlerle Kullanım	Dişi İsimlerle Kullanım	Temel Ek Bitişleri
Yalın Hal	Мой / Твой / Наш / Ваш	Моя / Твоя / Наша / Ваша	- (Yalın formlar)
Belirtme Hali (-i)	Canlı: Моего / Cansız: Мой	Мою / Твою / Нашу / Вашу	Eril: -а, -я / Dişi: -у, -ю
Tamlayan Hali (-in)	Моего / Твоего / Нашего / Вашего	Моей / Твоей / Нашей / Вашей	Eril: -а, -я / Dişi: -ы, -и
Yönelme Hali (-e)	Моему / Твоему / Нашему / Вашему	Моей / Твоей / Нашей / Вашей	Eril: -у, -ю / Dişi: -е, -и
Araçlı Hali (-ile)	С моим / твоим / нашим / вашим	С моей / твоей / нашей / вашей	Eril: -ом, -ем / Dişi: -ой, -ей, -ью
Kalma Hali (-de)	О моём / твоём / нашем / вашем	О моей / твоей / нашей / вашей	Eril: -е, -у, -ю / Dişi: -е, -и

2. İşaret Zamirlerinin 6 Hale Göre Çekimi

Cümle kurarken sıklıkla kullandığımız "Bu" (Этот / Эта), "Şu/O" (Тот / Та) ve "Böyle" (Такой / Такая) işaret kelimeleri de ismin 6 haline göre bükülür.

«Этот / Эта» (Bu) İşaret Zamiri Çekim Matrisi

İsim Hali	Eril Kelimelerle Çekim	Dişi Kelimelerle Çekim
Yalın Hal	Этот	Эта
Belirtme Hali (-i)	Canlı: Этого / Cansız: Этот	Эту
Tamlayan Hali (-in)	Этого	Этой
Yönelme Hali (-e)	Этому	Этой
Araçlı Hali (-ile)	(С) Этим	(С) Этой
Kalma Hali (-de)	(Об) Этом	(Об) Этой

«Тот / Та» (Şu / O) İşaret Zamiri Çekim Matrisi

İsim Hali	Eril Kelimelerle Çekim	Dişi Kelimelerle Çekim
Yalın Hal	Тот	Та
Belirtme Hali (-i)	Canlı: Того / Cansız: Тот	Ту
Tamlayan Hali (-in)	Того	Той
Yönelme Hali (-e)	Тому	Той
Araçlı Hali (-ile)	(С) Тем	(С) Той
Kalma Hali (-de)	(О) Том	(О) Той

3. Soru ve Olumsuzluk Kelimelerinin Hal Çekimleri

"Kimin?" (Чей / Чья), "Hangi / Nasıl?" (Какой / Какая) ve "Hangisi?" (Который / Которая) gibi soru kelimeleri de tıpkı sıfatlar ve işaret zamirleri gibi tamamen aynı hal ekleriyle bükülürler.

Edatların Olumsuzluk Zamirlerini Bölme Kuralı

Rusçada "Hiç kimse" (Никто) veya "Hiçbir şey" (Ничто) kelimeleri edatlarla (у, к, с, о vb.) birlikte kullanılacağı zaman, edat kelimenin başına gelmez. Edat, olumsuzluk belirten "ни" partikülü ile hal çekimine uğramış soru kelimesinin tam arasına girerek yapıyı ikiye böler.

• Ни у кого (Hiç kimsede)

• Ни к кому (Hiç kimseye doğru)

• Ни с кем (Hiç kimseyle)

• Ни о чём (Hiçbir şey hakkında)

4. Cümle Modelleri ve Gramer Analizleri

Zamirlerin ve işaret kelimelerinin cümle içerisindeki büküm mantığını kavramaya yönelik örnek senaryolar:

1. Senaryo: Kalma Halinde Dişi Zamir ve İşaret Uyumu

• Я часто думаю о твоей yeni идее.

• Anlamı: Senin yeni fikrin hakkında sık sık düşünüyorum.

• Gramer Analizi: Düşünmek eylemi hakkında edatı olan о ile kurulmuştur. Fikir (идея) dişi bir kelime olduğu için kalma halinde zamiri dişi son ek kuralıyla твоей formuna girmiştir.

2. Senaryo: Tamlayan Halinde Eril Canlı Zamir Uyumu

• Мы купили этот современный компьютер для нашего младшего сына.

• Anlamı: Bu modern bilgisayarı küçük oğlumuz için satın aldık.

• Gramer Analizi: Cümledeki для (için) edatı kendisinden sonraki unsuru tamlayan haline (-in haline) sokar. Oğul (сын) eril ve canlı bir kelimedir. Bu yüzden aitlik zamiri eril tamlayan eki olan -его takısını alarak нашего biçimine dönüşmüştür.

3. Senaryo: Yönelme Halinde Eril Zamir ve İşaret Uyumu

• К этому старому профессору вчера пришли новые студенты.

• Anlamı: Bu yaşlı profesöre (profesörün yanına) dün yeni öğrenciler geldi.

• Gramer Analizi: Bir canlıya doğru yönelmeyi bildiren к edatı yönelme halini (-e hali) yönetir. Profesör (профессор) eril bir isimdir. Önündeki işaret zamiri yönelme haline tam uyum sağlayarak этому halini almıştır.

4. Senaryo: Araçlı Halde Eril Zamir Uyumlaşması

• Она успешно руководит этим важным проектом.

• Anlamı: O bu önemli projeyi başarıyla yönetiyor.

• Gramer Analizi: Rusçada yönetmek fiili nesnesini edatsız araçlı halde (-ile hali) ister. Cansız ve eril bir kelime olan проект araçlı halde проектом olurken, önündeki "bu" işaret zamiri de eril araçlı hal bükümüyle этим şeklini almıştır.

5. Senaryo: Belirtme Halinde Dişi Zamir Çekimi

• Я не вижу твою младшую сестру в этой комнате.

• Anlamı: Senin küçük kız kardeşini bu odada göremiyorum.

• Gramer Analizi: Görmek (видеть) geçişli bir fiil olduğundan doğrudan belirtme halini (-i hali) çağırır. Kız kardeş (сестра) dişi bir varlıktır. Bu doğrultuda önündeki aitlik zamiri dişi belirtme eki olan -у takısını alarak твою formuna bükülmüştür. Cümlenin sonundaki oda (комната) kelimesi ise içinde bulunma edatı в ile kalma haline girdiğinden, önündeki işaret zamiri de dişi kalma ekiyle этой olmuştur.